2023-07-10
Czy wykonawcy zostaną pozbawieni możliwości uzyskania zabezpieczenia zapłaty wynagrodzenia w zamówieniach publicznych na roboty budowlane?

Procedowany w Sejmie od końca maja 2023 r. rządowy Projekt ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw przewiduje m.in. zmianę w przepisach Kodeksu Cywilnego („KC”) dotyczących gwarancji zapłaty wynagrodzenia wykonawcy w ramach inwestycji budowlanych.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 6491 §1 KC, inwestor (aktualnie - niezależnie od tego czy jest to podmiot publiczny czy prywatny) udziela generalnemu wykonawcy gwarancji zapłaty za roboty budowlane w celu zabezpieczenia terminowej zapłaty umówionego wynagrodzenia za wykonanie tych robót. Jednocześnie w myśl art. 6492 §1 KC, nie można przez czynność prawną wyłączyć ani ograniczyć prawa generalnego wykonawcy do żądania od inwestora gwarancji zapłaty. Co więcej, zgodnie z §2 wspomnianego artykułu, odstąpienie inwestora od umowy spowodowane żądaniem generalnego wykonawcy przedstawienia gwarancji zapłaty jest bezskuteczne. Przepisy te stosuje się także do umów zawartych między generalnym wykonawcą a podwykonawcami (zgodnie z odesłaniem z art. 6495 KC).

Rządowy projekt ustawy zakłada wyłączenie wspomnianego art. 6491 §1 KC (a w konsekwencji i kolejnych przepisów doprecyzowujących kwestię udzielenia gwarancji zapłaty przez inwestora) , gdy inwestorem jest Skarb Państwa. Ograniczenie to znajdzie zatem zastosowanie we wszystkich zamówieniach na roboty budowlane udzielanych przez wszystkie jednostki organizacyjne Skarbu Państwa (stationes fisci). W praktyce oznacza to, że wykonawca nie będzie mógł domagać się zabezpieczenia zapłaty wynagrodzenia w drodze gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej od takiego podmiotu, a co za tym idzie wyłączone będzie również stosowanie m.in. art. 6494 KC, który uprawnia wykonawcę do odstąpienia od umowy lub zaprzestania jej realizacji w przypadku braku uzyskania żądanej gwarancji. Co jednak istotne, w ramach takich zamówień, wynikająca z art. 6495 KC możliwość odpowiedniego dochodzenia udzielenia gwarancji zapłaty przez podwykonawcę od generalnego wykonawcy (niebędącego Skarbem Państwa) nie dozna ograniczenia.

 

Jak czytamy w uzasadnieniu projektu, za wyłączeniem Skarbu Państwa działającego jako inwestor z obowiązku udzielania gwarancji zapłaty przemawia fakt, że ryzyko nieotrzymania wynagrodzenia od Skarbu Państwa przez wykonawcę nie istnieje, gdyż Skarb Państwa nie może upaść. Wskazuje się również, że podmioty publiczne zaciągają zobowiązania na zasadach określonych w ustawie o finansach publicznych, a zatem tylko w sytuacji, gdy mają na to zabezpieczone środki finansowe. Zdaniem autorów projektu, Skarb Państwa jest zatem inwestorem wiarygodnym i dającym gwarancję wypłacalności, zaś wykonawca mający zawartą umowę ze Skarbem Państwa jest w o wiele korzystniejszej sytuacji niż wykonawca mający zawartą umowę z inwestorem prywatnym.

Co ciekawe, pomimo iż pomysł taki przejawiał się w toku prac legislacyjnych, ostatecznie w projekcie ustawy nie wyłączono przepisu dotyczącego obowiązku udzielania gwarancji zapłaty wynagrodzenia za roboty budowlane, gdy inwestorem jest jednostka samorządu terytorialnego.

 

Projektowana zmiana będzie niewątpliwie korzystna dla budżetu państwa, gdyż udzielenie gwarancji zapłaty (która zgodnie z art. 6491 §2 KC ma mieć postać gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, a także akredytywy bankowej lub poręczenia banku udzielonego na zlecenie inwestora) wiąże się z dodatkowymi kosztami. Koszty te zgodnie z §3 wspomnianego artykułu ponoszone są w częściach równych przez inwestora i generalnego wykonawcę.

 

W praktyce może ona skutkować jednak pozbawieniem wykonawców efektywnej i niezawodnej drogi dochodzenia roszczenia o zapłatę wynagrodzenia w ramach umów o roboty budowlane zawieranych z podmiotami reprezentującymi Skarb Państwa. W sytuacji sporu z takim inwestorem, jedyną drogą uzyskania należnego wynagrodzenia będzie zatem wystąpienie na drogę sądową. Biorąc pod uwagę niechęć podmiotów publicznych do polubownego załatwiania sporów - mimo możliwości, jaką daje art. 54a ustawy o finansach publicznych - jak również przewlekłość procesów sądowych, wielu wykonawców może znaleźć się w trudnej sytuacji.

 

Zgodnie z projektem ustawy, wyłączenie obowiązku udzielenia gwarancji zapłaty przez Skarb Państwa znajdzie zastosowanie już do umów o roboty budowlane zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy, w odniesieniu do których wykonawca nie wystąpił z żądaniem przedstawienia gwarancji zapłaty za roboty budowlane przed tym dniem. Dotychczasowe przepisy KC znajdą zastosowanie jedynie w przypadku, gdy przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy wykonawca wystąpił z takim żądaniem do inwestora – Skarbu Państwa.

Na chwilę obecną ustawa nie została jeszcze przyjęta przez Sejm, niemniej wykonawcy ubiegający się o zamówienia publiczne na roboty budowlane powinni mieć powyższe na uwadze.

.


Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Omawiamy wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE i ich wpływ na wykładnię prawa zamówień publicznych w Polsce. Śledzimy i komentujemy proces legislacyjny w Unii Europejskiej. Odnosimy się do aktualnych zagadnień polskiego orzecznictwa.

My w prasie

Zamieszczamy tu linki do artykułów prasowych poświęconych prawu zamówień publicznych - tych wyłącznie naszego autorstwa, jak i takich, w których komentujemy rzeczywistość prawną wraz z innymi ekspertami. Zobacz »

O autorach
Ostatnie komentarze
Archiwum
2023
Tagi
dyrektywy (50)implementacja (44)nowelizacja (41)zamówienia publiczne (33)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (33)
orzecznictwo TS (32)dyrektywa obronna (30)dyrektywa klasyczna (27)2004/18/EC (20)wykluczenie wykonawców (19)KIO (18)polityka unijna (18)harmonizacja (18)varia (18)dialog techniczny (16)pytanie prejudycjalne (14)wykluczenie (12)artykuły prasowe (11)istotna zmiana umowy (10)zmiana umowy (10)Akademia EuroZamówień (10)UZP (10)zamówienia publiczne w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa (9)konferencje (9)wykonawca zagraniczny (9)konsorcjum (8)JEDZ (8)podwykonawca (8)informacja (7)offset (7)zmowy przetargowe (7)zasada proporcjonalności (7)partnerstwo innowacyjne (6)prawo antymonopolowe (6)Prezes UZP (6)SIWZ (6)wykonawcy (5)odpowiedzialność karna (4)dyrektywy zamówieniowe (4)Chambers and Partners (4)Procurement Explorer (4)elektronizacja zamówień publicznych (4)Znalezione Polubione (4)prawo autorskie (4)dialog konkurencyjny (4)innowacje (4)dyrektywy zamówieniowe 2014 (4)nieuczciwa konkurencja (4)Komisja Europejska (4)podwykonawstwo (4)polonizacja (4)odwołanie (4)czarna lista (3)pzp (3)podział zamówienia na części (3)kryteria oceny ofert (3)tajemnica przedsiębiorstwa (3)umowy ramowe (3)usługi prawne (3)korupcja (3)zamówienia innowacyjne (3)utwór (3)korzystanie z potencjału osób trzecich (3)dokumenty (3)kary umowne (3)zmiana wykonawcy (3)zamówienia informatyczne (2)wybór najkorzystniejszej oferty (2)Sąd Najwyższy (2)dane osobowe (2)wyrok KIO (2)umowy deweloperskie (2)Open-book (2)wpis od skargi (2)aplikacja mobilna (2)potencjał ekonomiczny (2)przetarg ograniczony (2)Platforma e-Zamówienia (2)UOKiK (2)zamawiający (2)odszkodowanie (2)prawo restrukturyzacyjne (2)roboty budowlane (2)EPMS (2)odrzucenie oferty (2)podatki w zamówieniach publicznych (1)rynek brytyjski (1)połączenia (1)zgoda na przetwarzanie danych osobowych (1)dobre praktyki (1)praca konkursowa (1)tryby udzielania zamówień publicznych (1)wydatki niekwalifikowalne (1)metadane (1)umowa z wykonawcą (1)klauzule niedozwolone (1)SPV (1)dotacje unijne (1)zamówienia podprogowe (1)negocjacje z ogłoszeniem (1)anonimowość w konkursie (1)Jednolity Europejski Dokument Zamówienia (1)przetarg na usługi prawne (1)RPO (1)e-discovery (1)kryteria selekcji (1)test statystycznej jednorazowości (1)baza danych (1)gość bloga (1)innowacyjne zamówienia publiczne (1)blog (1)MyNetwork (1)roszczenie (1)skarga (1)ICT (1)cloud computing (1)umowy wzajemne (1)przejęcie długu (1)Unia Europejska (1)ryzyka kontraktowe (1)pliki elektroniczne (1)ochrona danych osobowych (1)konflikt interesów (1)unijny rynek zamówień publicznych (1)korekty finansowe (1)uciążliwe warunki umowy (1)metatagi (1)2014/24/UE (1)opis przedmiotu zamówienia (1)skan oferty (1)Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko (1)sytuacja ekonomiczna (1)zasada anonimowości (1)regulamin dialogu (1)Zamówienia in-house (1)transformacja cyfrowa (1)naruszenie dóbr osobistych (1)POIŚ (1)anonimowość (1)zamówienie na usługi prawne (1)potencjał osób trzecich (1)konkurs (1)screening (1)start-up (1)doświadczenie (1)eafip (1)rozmowa (1)kontrahent (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog W ramach regulacji
Blog IPwSieci.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję