2019-08-23
Udział wykonawców z państw trzecich w unijnym rynku zamówień publicznych

W dniu 24 lipca 2019 r. Komisja Europejska opublikowała komunikat zawierający Wytyczne dotyczące udziału oferentów z państw trzecich w unijnym rynku zamówień publicznych oraz wprowadzania na ten rynek towarów z państw trzecich. Wytyczne stanową realizację innego komunikatu, dotyczącego stosunków między UE a Chinami („UE-Chiny – perspektywa strategiczna”), w którym przedstawiono możliwości i wyzwania w zakresie wzmocnienia współpracy UE z Chinami. Wytyczne zawierają praktyczne wskazówki dla unijnych zamawiających dotyczące elementów, na jakie instytucje zamawiające powinny zwracać uwagę w przypadku ubiegania się o udzielenie zamówienia przez podmiot z państwa trzeciego, oferujący towary spoza UE.

Wskazane Wytyczne nie są prawnie wiążące, mimo że odnoszą się w wielu miejscach do przepisów UE. Wytyczne nie zostały wydane w celu rozszerzania lub ograniczania praw i obowiązków ustanowionych w tych przepisach. Jeżeli chodzi o wykładnię przepisów UE, trzeba podkreślić, że dokonywanie prawnie wiążącej interpretacji prawa Unii stanowi wyłączną domenę Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W komunikacie Komisja zwraca uwagę, że zamawiający z UE muszą dysponować odpowiednimi narzędziami i wiedzą, aby współpracować z oferentami z krajów spoza UE. W tym celu właśnie zostały opublikowane Wytyczne. Konieczne jest ustalenie, którzy wykonawcy z państw trzecich ubiegający się o dane zamówienie, uzyskali dostęp do rynku zamówień publicznych UE. Wytyczne nakładają zatem na zamawiających obowiązek zweryfikowania, czy oferta otrzymana od wykonawcy spoza UE jest objęta zawartymi przez UE umowami dotyczącymi udzielania zamówień publicznych w kontekście międzynarodowym, takimi jak Porozumienie w sprawie zamówień rządowych (GPA)[1] lub umowy o wolnym handlu (FTA). W ten sposób ustala się, czy wykonawca uzyskał dostęp do danego zamówienia.  

GPA i FTA składają się z dwóch części, tj. prawnej zawierającej przepisy dotyczące zasad i procedur, oraz listy poszczególnych stron zawierające zakres zastosowania. Listy dotyczące rynkowego zakresu zastosowania przedstawiono w załącznikach do dodatku I do GPA oraz w załącznikach do FTA. Korzystając z tych załączników zamawiający mogą ustalić, czy wykonawca (a także jego towary lub usługi) uzyskał dostęp do zamówienia.

Oprócz przedstawionych powyżej narzędzi weryfikacji, Wytyczne zawierają także wskazówki dotyczące identyfikacji rażąco niskich ofert. Dyrektywy unijne nie zawierają definicji rażąco niskiej oferty ani metod jej ustalania. Tym samym państwa członkowskie mają swobodę ustanawiania zasad i metod służących identyfikowaniu rażąco niskich cen wskazywanych w ofertach w postaci ustawodawstwa krajowego. Wśród metod służących rozpoznawaniu ofert z zaniżonymi cenami Wytyczne wskazują na:

- ocenę odchylenia oferty od średniej ceny wszystkich ofert,

- ocenę odchylenia oferty od wartości zamówienia oszacowanej przez zamawiającego,

- porównanie dwóch ofert o najniższej wartości i ustalenie różnicy pomiędzy cenami w nich zawartymi (czy jest to różnica znaczna czy tez nie).

Uznanie oferty za rażąco niską może także nastąpić w przypadku, gdy oferowana jakość do w stosunku do ceny wzbudza podejrzenia zamawiającego.

W Wytycznych podkreślone zostało, że zamawiający w przypadku otrzymania oferty, co do której zachodzi podejrzenie, że zawiera ona rażąco niską cenę, jest nie tyle uprawniony, co zobowiązany do wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień odnośnie zaoferowanej ceny. Na taki obowiązek zamawiającego wskazuje także orzecznictwie TSUE[2]. Zamawiający nie może odrzucić oferty bez umożliwienia wykonawcy przedstawienia wyjaśnień i uzasadnienia wysokości ceny wskazanej w ofercie.

Wykonawca wezwany do przedstawienia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny powinien przedstawić wszystkie dowody niezbędne do zaprezentowania wyczerpującego wyjaśnienia. Wytyczne precyzują, że mogą to być w szczególności informacje wraz z odpowiednią dokumentacją dotyczącą procesu produkcji, obiektów, warunków socjalnych, certyfikatów, norm środowiskowych etc.

Zamawiający może także wezwać oferenta do przedstawienia dalszych informacji, których nie domagał się w pierwotnym wezwaniu, ale które pojawiły się dopiero w wyniku oceny dostarczonych przez wykonawcę informacji.

Jeżeli wyjaśnienia oferenta nie przekonają zamawiającego, będzie mógł on odrzucić ofertę, którą uzna za rażąco niską. Jeżeli jednak okaże się, że oferta jest rażąco niska, ponieważ jest niezgodna z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa unijnego lub krajowego, układów zbiorowych lub przepisów międzynarodowych w dziedzinie prawa socjalnego, prawa pracy lub prawa ochrony środowiska (art. 18 ust. 2 dyrektywy 2014/24/UE), wówczas zamawiający nie będzie miał wyboru i będzie zobligowany do jej odrzucenia.

Wytyczne zawierają także rozdział poświęcony zakupom w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa państwa. Jeżeli chodzi o tego rodzaju zamówienia, państwa członkowskie zachowują swobodę podejmowania decyzji o zezwalaniu nabywcom publicznym na dopuszczanie oferentów zagranicznych. Stanowi o tym wprost motyw 18 dyrektywy obronnej 2009/81/WE, zgodnie z którym państwa członkowskie zachowują uprawnienia do decydowania, czy ich instytucje/podmioty zamawiające mogą pozwolić wykonawcom z krajów trzecich na uczestnictwo w procedurach udzielania zamówień. Wytyczne wskazują, że jeżeli zamawiający decydują o niedopuszczeniu wykonawców lub towarów z państw trzecich, mogą zawrzeć taką informację już w ogłoszeniu o zamówieniu i w dokumentacji przetargowej. Mogą także uznać, że będą informować o odrzuceniu takiej oferty w decyzji o udzieleniu zamówienia.

Wytyczne zwracają uwagę także na szczególny charakter zakupów w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa. Niektóre umowy bowiem wymagają stosowania tak surowych wymogów w zakresie bezpieczeństwa dostaw lub są tak poufne i ważne z punktu widzenia interesu bezpieczeństwa narodowego i suwerenności państwa, że przepisy dyrektywy obronnej mogą nie wystarczyć do zabezpieczenia istotnych interesów bezpieczeństwa danego państwa członkowskiego.

Oprócz zwiększania świadomości unijnych zamawiających na temat narzędzi i metod ułatwiających współpracę z wykonawcami z państwa trzecich, Wytyczne podpowiadają jak ukształtować swoje zamówienie, aby dokonać wyboru najbardziej innowacyjnej, prospołecznej lub ekologicznej opcji.



[1] Obecnie do GPA należy 20 stron: UE w imieniu swoich 28 państwa członkowskich, Armenia, Australia, Chińskie Tajpej, Czarnogóra, Hongkong (Chiny), Islandia, Izrael, Japonia, Kanada, Korea Południowa, Liechtenstein, Mołdawia, Norwegia, Nowa Zelandia, Singapur, USA, Szwajcaria, Ukraina oraz Niderlandy.

[2] TSUE, sprawy połączone C-285/99 i C-286/99, pkt. 43 i 73

.


Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Omawiamy wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE i ich wpływ
na wykładnię prawa zamówień publicznych w Polsce.

 

Śledzimy i komentujemy proces legislacyjny w Unii Europejskiej.

 

Odnosimy się do aktualnych
zagadnień polskiego orzecznictwa.

My w prasie

Zamieszczamy tu linki do artykułów prasowych poświęconych prawu zamówień publicznych - tych wyłącznie naszego autorstwa, jak i takich, w których komentujemy rzeczywistość prawną wraz z innymi ekspertami. Zobacz »

O autorach
Ostatnie komentarze
Archiwum
2019
Tagi
dyrektywy (50)implementacja (44)nowelizacja (41)orzecznictwo TS (32)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (32)
zamówienia publiczne (31)dyrektywa obronna (30)dyrektywa klasyczna (27)2004/18/EC (20)wykluczenie wykonawców (19)harmonizacja (18)varia (18)polityka unijna (18)KIO (17)dialog techniczny (16)pytanie prejudycjalne (14)wykluczenie (12)artykuły prasowe (11)Akademia EuroZamówień (10)UZP (10)istotna zmiana umowy (10)zmiana umowy (10)zamówienia publiczne w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa (9)konferencje (9)wykonawca zagraniczny (9)podwykonawca (8)konsorcjum (8)JEDZ (8)zmowy przetargowe (7)zasada proporcjonalności (7)informacja (7)offset (7)Prezes UZP (6)SIWZ (6)partnerstwo innowacyjne (6)prawo antymonopolowe (6)podwykonawstwo (4)polonizacja (4)odwołanie (4)odpowiedzialność karna (4)dyrektywy zamówieniowe (4)Chambers and Partners (4)Procurement Explorer (4)elektronizacja zamówień publicznych (4)Znalezione Polubione (4)wykonawcy (4)prawo autorskie (4)dialog konkurencyjny (4)innowacje (4)dyrektywy zamówieniowe 2014 (4)nieuczciwa konkurencja (4)Komisja Europejska (4)zamówienia innowacyjne (3)utwór (3)korzystanie z potencjału osób trzecich (3)dokumenty (3)zmiana wykonawcy (3)czarna lista (3)pzp (3)podział zamówienia na części (3)umowy ramowe (3)usługi prawne (3)korupcja (3)wpis od skargi (2)aplikacja mobilna (2)potencjał ekonomiczny (2)przetarg ograniczony (2)Platforma e-Zamówienia (2)UOKiK (2)zamawiający (2)odszkodowanie (2)prawo restrukturyzacyjne (2)kary umowne (2)roboty budowlane (2)EPMS (2)odrzucenie oferty (2)zamówienia informatyczne (2)wybór najkorzystniejszej oferty (2)Sąd Najwyższy (2)dane osobowe (2)kryteria oceny ofert (2)tajemnica przedsiębiorstwa (2)wyrok KIO (2)umowy deweloperskie (2)Open-book (2)pliki elektroniczne (1)ochrona danych osobowych (1)konflikt interesów (1)unijny rynek zamówień publicznych (1)korekty finansowe (1)uciążliwe warunki umowy (1)metatagi (1)2014/24/UE (1)opis przedmiotu zamówienia (1)skan oferty (1)Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko (1)sytuacja ekonomiczna (1)zasada anonimowości (1)regulamin dialogu (1)Zamówienia in-house (1)transformacja cyfrowa (1)naruszenie dóbr osobistych (1)POIŚ (1)anonimowość (1)zamówienie na usługi prawne (1)potencjał osób trzecich (1)konkurs (1)screening (1)start-up (1)doświadczenie (1)eafip (1)rozmowa (1)kontrahent (1)podatki w zamówieniach publicznych (1)rynek brytyjski (1)połączenia (1)zgoda na przetwarzanie danych osobowych (1)dobre praktyki (1)praca konkursowa (1)tryby udzielania zamówień publicznych (1)wydatki niekwalifikowalne (1)metadane (1)umowa z wykonawcą (1)klauzule niedozwolone (1)SPV (1)dotacje unijne (1)zamówienia podprogowe (1)negocjacje z ogłoszeniem (1)anonimowość w konkursie (1)Jednolity Europejski Dokument Zamówienia (1)przetarg na usługi prawne (1)RPO (1)e-discovery (1)kryteria selekcji (1)test statystycznej jednorazowości (1)baza danych (1)gość bloga (1)innowacyjne zamówienia publiczne (1)blog (1)MyNetwork (1)roszczenie (1)skarga (1)ICT (1)cloud computing (1)umowy wzajemne (1)przejęcie długu (1)Unia Europejska (1)ryzyka kontraktowe (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog IPwSieci.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję