2015-11-06
O tajemnicy przedsiębiorstwa w prawie zamówień publicznych w kontekście odpowiedzialności karnej

Jaka jest relacja pomiędzy przepisami prawa zamówień publicznych dotyczącymi reguł zastrzegania tajemnicy przedsiębiorstwa a przepisami prawa karnego? Było to jedno z zagadnień, o których rozmawialiśmy 22 października 2015 r. w czasie pierwszego spotkania w ramach drugiej edycji Akademii EuroZamówień.

W trakcie październikowych warsztatów skoncentrowaliśmy się na zagadnieniach powstających na styku ustawy Prawo zamówień publicznych i przepisów karnych, w tym związanych z podawaniem nieprawdziwych informacji w ramach postępowania, udaremnianiem przetargu (art. 305 kodeksu karnego), korupcją w zamówieniach publicznych, a także odpowiedzialnością karną za naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa.

Ostatnie z powyższych zagadnień stało się szczególnie widoczne po nowelizacji ustawy Prawo zamówień publicznych w sierpniu 2014 r., która weszła w życie w październiku 2014 r. W wyniku nowelizacji art. 8 ust. 3 Pzp uzyskał nowe brzmienie, zgodnie z którym nie ujawnia się informacji:

  • stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (UZNK),
  • jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu,
  • zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, iż zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

Informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa są ciągle definiowane poprzez odesłanie do art. 11 ust. 4 UZNK, który stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Jednakże nowelizacja zasadniczo zmieniła obowiązki ciążące na wykonawcy. Obecnie to wykonawca obowiązany jest wykazać zasadność zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, czyli spełnienie przesłanek z art. 11 ust. 4 UZNK. Tym samym zamawiający wraz z zastrzeżeniem powinien otrzymać uzasadnienie wykonawcy pozwalające mu na ocenę skuteczności zastrzeżenia tajemnicy.

W światle powyższego pojawia się pytanie, jak powinien zachować się zamawiający, gdy wykonawca zastrzega, że informacje nie mogą być udostępniane, ale nie wykazuje lub nie uzasadnia w zadowalający sposób, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa.

Wskazówek na ten temat dostarcza orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej (np. w sprawach KIO 291/15, KIO 279/15, KIO 561/15). W ocenie KIO brak jest – w aktualnym stanie prawnym - podstaw dla zamawiającego do skorzystania z procedury wyjaśniającej, czyli wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień odnośnie zastrzeżonych informacji. Innymi słowy, nie ma możliwości złożenia przez wykonawcę wyjaśnień na wezwanie, a skorzystanie z procedury wyjaśniającej byłoby sprzeczne z art. 8 ust. 3 Pzp. W konsekwencji zamawiający powinien uznać zastrzeżenie za bezskuteczne i odtajnić treść oferty – w ocenie KIO bez negatywnych dla zamawiającego konsekwencji z racji niewłaściwego zabezpieczenia określonych wrażliwych dla wykonawcy informacji wynikających z art. 11 ust. 4 UZNK. Co więcej, także przedstawienie „ogólnikowego” uzasadnienia przez wykonawcę powinno być traktowane jako rezygnacja z ochrony art. 8 ust. 3 Pzp, a po stronie zamawiającego aktualizować obowiązek ujawnienia nieskutecznie zastrzeżonych informacji.

Warto podkreślić, że wyżej opisany obowiązek ujawnienia informacji może dotyczyć informacji, które rzeczywiście stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, spełniając wszelkie przesłanki wynikające z przepisów UZNK, a co do których jedynie wykonawca nie podołał obowiązkowi wynikającemu z przepisów ustawy Pzp. 

Niezależnie od powyższego nie można zatem zapominać, że ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przewiduje sankcje karne za ujawnienie tajemnicy przedsiębiorstwa. Mianowicie zgodnie z art. 23 UZNK kto, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi w stosunku do przedsiębiorcy, ujawnia innej osobie lub wykorzystuje we własnej działalności gospodarczej informację stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli wyrządza to poważną szkodę przedsiębiorcy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Pojawia się więc istotne pytanie – czy przepis ten może być podstawą odpowiedzialności karnej osób podejmujących decyzje w imieniu zamawiającego, które w opisanej wyżej sytuacji automatycznie ujawnią tajemnicę przedsiębiorstwa wykonawcy?

Na to pytanie nie ma jasnej odpowiedzi, gdyż cel wprowadzenia przepisu art. 8 ust. 3 Pzp z pewnością nie obejmował niezasadnego i na szkodę wykonawców ujawniania ich tajemnic tylko z powodu niespełnienia formalnego wymogu przedłożenia uzasadnienia zastrzeżenia, a jedynie eliminację nieprawidłowości polegającej na nadmiernym zastrzeganiu tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej w ofertach.

W ramach dyskusji z naszymi gośćmi rozważaliśmy także, jaki poziom szczegółowości powinien cechować uzasadnienie wykonawcy, czy powinien on przedstawiać dowody, aby wykazać spełnienie przesłanek z art. 11 ust. 4 UZNK, czy zamawiający może odrzucić ofertę obarczoną takimi brakami, czy też może po prostu zdać się w takiej sytuacji na KIO.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom spotkania za udział w spotkaniu i dyskusję, a pozostałych czytelników zapraszamy do kontaktu z nami.

.

Komentarze
Grzegorz Rogalewicz: Widziałem już kilka wyroków (niestety piszę z pamięci, więc nie podam sygnatur), gdzie KIO stwierdziło, że brak spełnienia wymogu wykazania tajemnicy przedsiębiorstwa (wymóg z art. 8 ust. 3 pzp) oznacza jednocześnie, iż wykonawca nie podjął niezbędnych działań w celu zachowania poufności informacji (przesłanka tajemnicy z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji). W tym ujęciu nie istnieją "informacje, które rzeczywiście stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, spełniając wszelkie przesłanki wynikające z przepisów UZNK, a co do których jedynie wykonawca nie podołał obowiązkowi wynikającemu z przepisów ustawy Pzp". Nie ma więc też mowy o sankcjach karnych w takiej sytuacji. Oczywiście zakładając, że przedstawione stanowisko jest słuszne. Nadal oczywiście istniej problem prawidłowej oceny wykazania tajemnicy.
2015-11-06

Aleksandra Kunkiel-Kryńska: Szanowny Panie, dziękujemy za komentarz i zainteresowanie tematem. Takie właśnie wątpliwości chcieliśmy uwypuklić w niniejszym wpisie, w szczególności właśnie pytanie, kto ma ocenić, czy uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy jest prawidłowe.
2015-11-09




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Omawiamy wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE i ich wpływ
na wykładnię prawa zamówień publicznych w Polsce.

 

Śledzimy i komentujemy proces legislacyjny w Unii Europejskiej.

 

Odnosimy się do aktualnych
zagadnień polskiego orzecznictwa.

My w prasie

Zamieszczamy tu linki do artykułów prasowych poświęconych prawu zamówień publicznych - tych wyłącznie naszego autorstwa, jak i takich, w których komentujemy rzeczywistość prawną wraz z innymi ekspertami. Zobacz »

O autorach
Ostatnie komentarze
Archiwum
2019
Tagi
dyrektywy (50)implementacja (44)nowelizacja (41)orzecznictwo TS (32)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (32)
zamówienia publiczne (31)dyrektywa obronna (30)dyrektywa klasyczna (27)2004/18/EC (20)wykluczenie wykonawców (19)polityka unijna (18)harmonizacja (18)varia (18)dialog techniczny (16)KIO (16)pytanie prejudycjalne (14)wykluczenie (12)artykuły prasowe (11)Akademia EuroZamówień (10)UZP (10)istotna zmiana umowy (10)zmiana umowy (10)zamówienia publiczne w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa (9)konferencje (9)wykonawca zagraniczny (9)podwykonawca (8)konsorcjum (8)JEDZ (8)zmowy przetargowe (7)zasada proporcjonalności (7)informacja (7)offset (7)Prezes UZP (6)SIWZ (6)partnerstwo innowacyjne (6)prawo antymonopolowe (6)nieuczciwa konkurencja (4)Komisja Europejska (4)podwykonawstwo (4)polonizacja (4)odwołanie (4)odpowiedzialność karna (4)dyrektywy zamówieniowe (4)Chambers and Partners (4)Procurement Explorer (4)elektronizacja zamówień publicznych (4)Znalezione Polubione (4)wykonawcy (4)prawo autorskie (4)dialog konkurencyjny (4)innowacje (4)dyrektywy zamówieniowe 2014 (4)korupcja (3)zamówienia innowacyjne (3)utwór (3)korzystanie z potencjału osób trzecich (3)dokumenty (3)zmiana wykonawcy (3)czarna lista (3)pzp (3)podział zamówienia na części (3)umowy ramowe (3)usługi prawne (3)wpis od skargi (2)aplikacja mobilna (2)potencjał ekonomiczny (2)przetarg ograniczony (2)Platforma e-Zamówienia (2)UOKiK (2)zamawiający (2)odszkodowanie (2)prawo restrukturyzacyjne (2)kary umowne (2)roboty budowlane (2)EPMS (2)odrzucenie oferty (2)zamówienia informatyczne (2)wybór najkorzystniejszej oferty (2)Sąd Najwyższy (2)dane osobowe (2)kryteria oceny ofert (2)tajemnica przedsiębiorstwa (2)wyrok KIO (2)umowy deweloperskie (2)Open-book (2)umowy wzajemne (1)przejęcie długu (1)Unia Europejska (1)ryzyka kontraktowe (1)pliki elektroniczne (1)ochrona danych osobowych (1)konflikt interesów (1)korekty finansowe (1)uciążliwe warunki umowy (1)metatagi (1)2014/24/UE (1)opis przedmiotu zamówienia (1)skan oferty (1)Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko (1)sytuacja ekonomiczna (1)zasada anonimowości (1)regulamin dialogu (1)Zamówienia in-house (1)transformacja cyfrowa (1)naruszenie dóbr osobistych (1)POIŚ (1)anonimowość (1)zamówienie na usługi prawne (1)potencjał osób trzecich (1)konkurs (1)screening (1)start-up (1)doświadczenie (1)eafip (1)rozmowa (1)kontrahent (1)podatki w zamówieniach publicznych (1)rynek brytyjski (1)połączenia (1)zgoda na przetwarzanie danych osobowych (1)dobre praktyki (1)praca konkursowa (1)tryby udzielania zamówień publicznych (1)wydatki niekwalifikowalne (1)metadane (1)umowa z wykonawcą (1)klauzule niedozwolone (1)SPV (1)dotacje unijne (1)zamówienia podprogowe (1)negocjacje z ogłoszeniem (1)anonimowość w konkursie (1)Jednolity Europejski Dokument Zamówienia (1)przetarg na usługi prawne (1)RPO (1)e-discovery (1)kryteria selekcji (1)test statystycznej jednorazowości (1)baza danych (1)gość bloga (1)innowacyjne zamówienia publiczne (1)blog (1)MyNetwork (1)roszczenie (1)skarga (1)ICT (1)cloud computing (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog IPwSieci.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję